انواع ماشینهای مته و ساختمان آنها

ماشینهای مته را از نظر طرز قرار گرفتن محور اصلی بدو دسته نموده اند که عبارتند از:
-ماشین مته عمودی
- ماشین مته افقی
از طرفی ماشین مته عمودی نیز به چهار دسته تقسیم شده که هر یک بطور جداگانه دراین مقاله توضیح داده خواهد شد.

ماشین مته رومیزی

 
برای سوراخکاری کارهای کوچک و ظریف میبایستی از ماشین مته رومیزی استفاده کرد که البته این نوع ماشین جهت کارهای گفته شده طراحی شده است. معمولا برای تعبیه سوراخهائیکه قطر آنها تا حدود ۱۵ میلیمتر میباشد از این نوع ماشین استفاده می کنند. ماشین مته رو میزی دارای یک محور، بعضی از ماشینها دارای چند محور میباشند.
در بعضی از موارد این نوع ماشین را ماشین مته رومیزی حساس می نامند باین ترتیب که هنگام باردادن نفوظ مته در داخل فلز را حس میکنند. دقت و کیفیت ساختمان آن طوری طراحی شده که ماشینکار میبایستی بار آن را با دست کنترل نموده تا از شکستن مته ضمن عملیات سوراخکاری جلوگیری بعمل آید. علاوه بر پایه که دارای کف صاف میباشد دارای میزی نیز بوده که میتواند بطور عمودی و یا دورانی حول ستون مته تغییر مکان کرده و در هر نقطه که لازم باشد تنظیم و ثابت شود .


ماشین مته عمودی ستونی

 
ماشین مته عمودی ستونی یکی دیگر از ماشینهای مته میباشد که میتوان آنرا در کف کارگاه بطور مستقیم و عمودی قرار داد. این نوع ماشین برای سوراخکاری سوراخهای بزرگ و عملیات وابسته مورد استفاده قرار میگیرد. ماشین با ماشین مته رومیزی دارای اختلاف بوده زیرا که بار آن بصورت خود کار میباشد  و همچنین قادر است بوسیله دست نیز بارداده شود. از طرفی می تواند علاوه بر مته های کوچک با مته های بزرگتر از ۱۵ میلیمتر عملیات سوراخکاری را انجام بدهد


دستگاه مته دستی

 
در بعضی از مواقع که برق در دسترس نیست، مخصوصا بین راهها و یا در بعضی از مناطق کشاورزی در این حالت اگر احتیاج به سوراخکاری باشد میتوان از این دستگاه استفاده کرد. حرکت محور اصلی که مته در داخل آن قرار میگیرد، بوسیله گردش دسته ای که حرکت آن توسط دست صورت میگیرد تأمین میشود. حرکت بارمته بوسیله دست دیگر صورت میگیرد. 



ماشین مته دستی برقی با ماشین مته دستی هوائی
 
 این نوع ماشین ها شبیه طپانچه بوده حرکت محور اصلی آنها بوسیله برق و یا هوائی فشرده تأمین میگردد. معمولا این نوع ماشینها برای قطرهای کوچک مورد استفاده قرار میگیرند. و برای بار دادن از نیروی دست استفاده می کنند. در ضمن این دستگاه را نمی شود جائی سوار کرد بلکه بایستی کاملا دردست قرار بگیرد.
 

دستگاه مته جغجغه ای

 
این دستگاه شامل محور و دستگاه جغجغه میباشد که هنگام حرکت جغجغه بسمت جلوکار صورت گرفته و در برگشت علمی انجام نمیگیرد. از این دستگاه در محلهائی که فضا کم است استفاده میکنند. حرکت دورانی مته بوسیله دسته ای توسط شخص صورت میگیرد. حرکت بار توسط دست دیگر صورت خواهد گرفت. سوراخکاری با این نوع دستگاه اتلاف وقت زیادی در برابر خواهد داشت.
 

ماشین مته گرداننده THE RADIAL DRILL PRESS

 
ماشین مته گردان دارای یک بازوی افقی و یک محور عمودی می باشد. ساختمان این ماشین طوری است که قسمت سر آن میتواند روی بازوی افقی حرکت کند. بعبارت یگر این بازو مانند شعاع دایره‌ائی بوده که مرکز آن همان محور اصلی ماشین است. در نتیجه سر ماشین میتواند در هر نقطه بازوی افقی مستقر شده و خود بازو نیز در امتداد محور اصلی میتواند بالا و پائین حرکت کرده در جای لازم محکم شود. کارهائیکه روی ماشین مته گردان انجام میشود معمولا سنگین و بزرگ خواهند بود و یکی از محاسن آن این است که بجای اینکه کار را  روی میز ماشین جهت مته کردن حرکت دهیم میتوان مته را حرکت داده و روی علامت سنبه نشان زده تنظیم نمود.تهیزاتی که در این ماشین مته وجود دارد عبارتند از دستگاه بار دستی برای کار های کوچک، دستگاه حرکت خود کار جهت بالا و پائین بردن بازو، جعبه دنده سرعت و بار که این قسمت روی ستون دستگاه قرار گرفته است دستگاه کشوئی حامل محور اصلی مته که میتواند بوسیله دست و یا خود کار در هر نقطه از ماشین قرار بگیرد. دستگاه کنترل حرکت سردستگاه برای اینکه سریع به محل اولیه خود برگردد. دستگاه جعبه دنده سرعت دارای دوره های مختلف برای مته های مختلف بوده که از آن میتوان برای کارهای متعدد استفاده کرد. جعبه دنده بار نیز دارای مقدار پیشروی های متعدد می باشد. از طرفی این دستگاه دارای میزی است که میتواند روی پایه ماشین قرار گرفته و تحت زاو یای مختلف نسبت به افق منحرف شود. برای سوراخکاری قطعات ممکن است آنها را روی میز بسته و یا در بعضی از موارد در صورتیکه کار نسبتا بزرگ باشد. میز ماشین را باز کرده کار را مستقیما روی پایه ماشین که دارای، شیارهای Tمیباشد قرار داده و بوسیله پیچ و مهره و رو بنده آنها را محکم نمود.